Quranın bəyan uslubu
Allah-Təala Peyğəmbər (s)-in risalətini bəyan edərkən buyurur: "O,
bir Allahdır ki, millətlərin özündən onlara peyğəmbər göndərib ki, onlara ayələri
oxusun, onları paklandırsın, onlara kitabı və hikməti öyrətsin. Bir halda ki, əvvəlldə
aşkar zəlalətdə idilər”. (Cümə-2).
هوالذى بعث فى الامين رسولا منهم لم يتلوا
عليهم ءاياته ويزكيهم ويعلمهم الكتاب
والحكمة وان كانوا من قبل لفى ضلال مبين
Başqa bir ayədə (Nəhl-125) buyurur: "Allahının
yoluna dəvət et, hikmət və yaxşı moizələrlə, onlarla yaxşı yol ilə mücadilə
et”.
ادع الى سبيل ربك بالحكمة والموعظة الحسنة
Bunlardan başqa da ayələr qeyd etmək olar ki, bu ayələrdə
Allah-Təala müxtəlif cəhətlərdən insanlara xəbərdarlıq edir. Bəzilərini cəhənnəm
ilə qorxudur, bəzilərinə behişt müjdəsi verir, bəzi yerlərdə elmi nöqtələrə
işarə edir, bəzi hallarda da sadə, kəskin misallar vurur. Bu dediklərimiz
Quranın bəyan yollarıdır. Ona görə Allah-Təala bu üslubdan istifadə edir ki, insanlar
əxlaq cəhətdən müxtəlifdirlər. Hər fərd müxtəlif yollarla islah olunur.
Həzrət
Peyğəmbər (s) buyurub: "İnsanlar mədəndirlər, qızıl və gümüş mədənləri kimi”.
الناس معادن كمعادن الذهب والفضة
(Biharül ənvar, c-16, c-323).
İnsanların bəzisi sadə fikirli, bəziləri isə dərin
düşüncəlidirlər. Ona görə də ümumbəşər olan bir kitab gərəkdir ki, hamını başa
sala bilsin.Qurani-Kərim məhz elə həmən
üslubdadır.